رهبر انقلاب اسلامی سال 1401 را به عنوان سال «تولید؛ دانشبنیان، اشتغالآفرین» نامگذاری کردند. پایگاه KHAMENEI.IR در یادداشتی تحلیلی به بررسی جزئیات و ویژگیهای تولید دانشبنیان پرداخته است. دانشبنیان مصداقی از اقتصاد مقاومتی است که کمترین وابستگی را ب
به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری خراسان رضوی؛ به نقل از پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR؛ خروجی خط تولید دانشبنیان پیش و بیش از آنکه یک خط تولید صنعتی انبوه باشد یک خط تولید فکر و اطلاعات و علم و ایده است. به عبارت دقیقتر، خط تولید دانشبنیان یک خط تولید انبوه در مقیاس کلاسیکِ و صنعتی خودش نیست شبیه معنایی که مخاطب با شنیدن واژه کارخانه به ذهنش متبادر میشود. خروجی خط تولید دانشبنیان اطلاعات و علم و بهرهوری یا کالایی است که مبنا و بنیان آن را این مفاهیم تشکیل میدهند. دانشبنیانها در پی آن هستند که وضعیت و سازوکارهای فعلی تولید را با روشهایی که ریشه در علم دانشگاهی و آکادمیک دارد ارتقا دهند. از همین جهت میتوان مدعی شد که خط تولید دانشبنیان در یک مقیاس کلی این ظرفیت را داراست که خروجی تولید صنعتی را بهبود بخشیده و بهرهوری تولید را در بخشهای صنعتی و غیرصنعتی بهبود بخشد. سوی دیگر تولید دانشبنیان، حرکت به سمت تولید کالا، محصول و الگوهای بهرهوری است که به سبب سطح بالای فناوری چندان مورد توجه بنگاههای تولیدی قرار ندارند. بنگاه تولیدی در پی تولید کالا و محصولی است که برای او سود اقتصادی به ارمغان بیاورد. نفس این موضوع یعنی قیمت تمام شده محصول نباید به اندازهای بالا رود که آن را از حیّز انتفاع اقتصادی ساقط و از سبد خرید تعداد زیادی از افراد اجتماع خارج کند. لاجرم عموم بنگاههای تولیدی در مقیاس متوسط و کوچک به سمت تولید محصولاتی میروند که مشتری عام داشته باشد و تولیداتش در سبد خرید او بگنجد. علیه استعمار نوین دقیقاً در چنین نقطهای است که کالاها، محصولات و ایدههایی با سطح بالای فناوری از سوی بنگاههای تولیدی کوچک و متوسط مورد بیمهری قرار میگیرند؛ چرا که هزینه تمام شده بالایی دارند. حال تصور کنید که این بنگاهها با اتّکا به نسخههایی بتوانند هزینه تمام شده خود را کاهش دهند اما همان سود اقتصادی را به دست بیاورند. این دقیقاً معنای بهرهوری است که یکی از کارکردهای اصلی تولید دانشبنیان محسوب میشود. تولید دانشبنیان با اتّکا به دانش روز تا حدی میتواند سطح بهرهوری تولیدات صنعتی فعلی را بهبود بخشد. به همین جهت تولید دانشبنیان یک نسخه عملیاتی برای بنگاههای خرد و متوسط در این راستا محسوب میشود. این اما تمام ماجرا نیست. سمت دیگر موضوع، اهمیت راهبردی این محصولات و فناوریهاست. این محصولات و حتی علوم مربوط به آنها به دلیل تأثیرات راهبردیای که در قدرتآفرینی کشور ایجاد میکنند در همین دنیای آزاد اطلاعات و در پهنه جهانی هم با انحصار شدید شرکتها و دولتهای غربی روبرو هستند؛ چرا که برای صاحبانشان قدرت به ارمغان میآورند. یا باید تا ابد مشتری این شرکتها بود و تن به خواستههای ریز و درشت و مربوط و نامربوط آنها داد یا راهی گشود. در چنین وضعیتی است که ضرورت و اهمیت تولید دانشبنیان برای کشورها و جوامعی مانند ایران دوچندان میشود. جوامعی که از یکسو با یک شیب تند علمی و فناوارانه در حال حرکت به سمت پیریزی یک جامعه نوین هستند و سهم خود را از بازار و قدرت جهانی طلب میکنند و از سوی دیگر تصمیم گرفتهاند روی پای خود بایستند و به هیچ یک از بلوکهای جهانی قدرت وابستگی نداشته باشند. رشد چشمگیر در صنعت هستهای و دفاعی کشور با وجود تحریم و محدودیتهای شدید فناورانه که در سه دهه اخیر بر این حوزهها تحمیل شده شاهد روشن این مدعاست. در این چنین شرایطی تولید دانشبنیان میتواند فتح بابی باشد برای نیل به هدفی که به طور طبیعی مسیر دسترسی به آن برای جوامع مستقلی امثال ایران، عامدانه مسدود شده است. مصداقی برای اقتصاد مقاومتی با این اوصاف تولید دانشبنیان حتماً وجهی از اقتصاد مقاومتی هم محسوب می&